De ketting van je racefiets vervangen: wanneer moet het nou écht?

Dat je van gebruikte fietskettingen prachtige kunstwerken kunt maken is ons sinds kort bekend. Maar wannéér is een fietsketting nu eigenlijk aan vervanging toe?


Slecht advies troef

Dat er onder fietsvrienden dubieuze onderhoudsdogma’s circuleren is misschien geen verrassing, maar ook online barst het van de twijfelachtige aanbevelingen.

“Iedere 3000 kilometer.” “Als je de ketting 2/9 duimlengte kunt optillen van de crankbladen.” “Vervang ook altijd je cassette.” Dat idee.

Een welbekende Nederlandse publicatie krijgt het ook voor elkaar om geen onderscheid te maken tussen 9-, 10-, 11-speed en hoger, met dramatisch advies tot gevolg.


Welke factoren spelen een rol?

Genoeg geklaagd. Hoe moet het dan wel? Laten we beginnen de belangrijkste variabelen die van belang zijn op te noemen.

  • kwaliteit van de ketting
  • gebruikte smering
  • weersomstandigheden
  • mate van onderhoud
  • kracht en rijstijl van de berijder

Op basis van dit rijtje zul je begrijpen dat het hanteren van een hapklare vuistregel gewoon geen goed idee is. Oók niet voor dezelfde persoon.

Iedereen snapt dat rond blijven rijden met een ketting vol modder tot slijtage leidt. Er zijn extreme voorbeelden bekend van kettingen die in één helse tocht van 500 kilometer op waren.

Maar stel: je smeert royaal met olie en komt wat stoffige stroken tegen op een verder stralende, zomerse dag. Zonder meteen te poetsen schuren er vanaf dat moment piepkleine zandkorrels in je aandrijflijn.

Rijd je met wax – wat vrijwel geen stof aantrekt – én ben je een welhaast neurotische poetser? Dan kun je misschien wel 15.000 kilometer vooruit (écht waar).


Meten is weten

Je kunt natuurlijk – net als bij de profs – na 1000 kilometer de ketting vervangen om vrijwel alle twijfel weg te nemen. Maar in werkelijkheid gaat je ketting dan nog nooit op zijn. Kortom, gekkenwerk.

Afijn, een simpele vuistregel is er dus niet, maar hoe moet je dan te werk gaan? Heel simpel: meten is weten. De mate waarin de ketting is opgerekt welteverstaan.

Dat kun je doen door als verstrooide professor met een lineaal te gaan klooien, maar doe jezelf een plezier en schaf een eenvoudig stukje gereedschap aan – een kettingchecker dan wel kettingslijtagemeter – die hier precies voor bestemd is.

  • Save
Een kind kan de was doen

De Park Tool CC-3.2 die wij in de foto’s gebruiken kost ocharme een tientje en zo zijn er tal van opties.


Hoe gebruik je zo’n tool?

De kettingchecker neemt vrijwel al het denkwerk voor je weg. Je kunt simpelweg nagaan of je ketting voorbij een bepaald slijtagepunt is en daardoor toe aan vervanging.

Je laat de tool aan één kant tussen de ketting vallen en probeert vervolgens of de andere kant er al dan niet helemaal tussen valt. Ja? Dan is je ketting aan vervanging toe.

  • Save
Deze 11-speed ketting is nog goed, want de tool zakt er niet door (ook niet na licht aandringen). Kan dat wel? Vervangen!

Houd er wel rekening mee dat je voor 11- en 12-speed kettingen het 0,5%-punt moet hanteren als vervangingsgrens en voor 10-speed kettingen en lager 0,75%. Dit wordt regelmatig verkeerd uitgelegd, niet in de minste plaats omdat veel gedateerde kettingslijtagemeters niet eens een 0,5% punt hebben!

Vergeet niet dit proces op een aantal willekeurige plaatsen van de ketting te herhalen. Valt de kettingchecker er ergens door? Vervangen die ketting.

Wacht je tot de 0,75% grens bij 11-speed en meer? Dan rijd je – nog los van je ketting – je cassette en kettingbladen in de soep. De tandjes van dergelijke, dunnere aandrijflijnen bestaan namelijk uit minder materiaal en zijn daarom gevoeliger voor slijtage dan pak ‘m beet een ouderwetse, massieve 9-speed aandrijflijn.

Succes!

NB De ketting in dit artikel is gewaxt. Welk smeermiddel je ook gebruikt, zorg ervoor dat je de échte afstand tussen de schakels meet en niet tot de verkeerde conclusie komt door waxopbouw of aangekoekte drek.

  • Save

Ook interessant

Copy link